Provincie Overijssel - Kennisgeving Voornemen en Participatie Projectbesluit Natura 2000-gebied Haaksbergerveen, terinzagelegging Participatieplan

Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel (als bevoegd gezag) informeren u met deze kennisgeving over hun voornemen om natuurherstelmaatregelen te nemen in het kader van Natura 2000. Zij bereiden hiervoor een projectbesluit voor en doorlopen de bijbehorende juridische procedure volgens de Omgevingswet (zonder voorkeursbeslissing) voor het Natura 2000-deelgebied Haaksbergerveen. Het Haaksbergerveen maakt onderdeel uit van het Natura 2000-gebied Buurserzand – Haaksbergerveen. Voor het Buurserzand - Horsterveen is op 28 oktober 2020 een provinciaal inpassingsplan vastgesteld.

Het plangebied

Op onderstaande kaart is het plangebied globaal weergegeven.

Figuur 1: Globale begrenzing plangebied

Projectbesluit

In en rondom het Haakbergerveen nemen we natuurherstelmaatregelen om de gunstige staat van instandhouding te waarborgen. Als deze maatregelen effect hebben op de functie en/of het gebruik van gronden (niet passen binnen het omgevingsplan van de gemeente Haaksbergen), dan leggen we deze wijzigingen vast in een provinciaal projectbesluit.

De opgave: herstellen en versterken kwetsbare natuur Haaksbergerveen

Het Haaksbergerveen is een Natura 2000-gebied met unieke natuurwaarden. De provincie Overijssel heeft op grond van Europese en nationale wetgeving de verplichting deze natuur te beschermen. Voor het behalen van de Natura 2000-doelen, zoals vastgelegd in het beheerplan, zijn herstelmaatregelen noodzakelijk.

Het gaat daarbij onder meer om hydrologische ingrepen die bijdragen aan natuurherstel. Deze maatregelen zijn niet alleen nodig om de gunstige staat van instandhouding te waarborgen, maar ook om vergunningverlening op termijn weer mogelijk te maken en om intrekkings- en aanpassingsverzoeken van bestaande vergunningen te kunnen doorvoeren. De provincie Overijssel is verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van deze maatregelen.

Het Haaksbergerveen kampt met verdroging. In veel delen zakken de grondwater- en oppervlaktewaterstanden ’s zomers te ver weg, waardoor de vorming van actief hoogveen niet goed kan plaatsvinden. De belangrijkste oorzaken zijn wegzijging van water uit het veen naar de ondergrond en te veel zijdelingse afvoer van water richting de omgeving.

Door drainage en sloten in de directe omgeving van het veengebied ontstaat een groot verschil in waterpeil tussen de omgeving en het natuurgebied. Hierdoor stroomt water uit de randen van het veen sneller naar de omliggende landbouwsloten. Deze ontwatering zorgt er bovendien voor dat de grondwaterdruk in de zandondergrond rondom en onder het veen is gedaald. Hierdoor is het verschil met de waterstand in het veen groter geworden, wat leidt tot extra waterverlies (wegzijging) vanuit het veen. De natuurherstelmaatregelen zijn erop gericht om het water langer vast te houden in het Haaksbergerveen en daarmee het waterverlies tegen te gaan.

Waar staan we nu in het proces?

In 2015 is gestart met een verkenningsfase en een gebiedsanalyse. Aansluitend is begin 2016 in nauw overleg met gebiedspartners onder regie van gemeente Haaksbergen een aanpak voor Natura 2000 Haaksbergen opgesteld. Voor het Haaksbergerveen was nog onvoldoende kennis beschikbaar om direct tot een uitwerking van de maatregelen te komen. Daarom is eerst aanvullend onderzoek (systeemanalyse) uitgevoerd, een ecologisch toetsingskader opgesteld en is er een grondwatermodel gebouwd.

In 2021 is op basis van hydrologische berekeningen een ecologische toetsing uitgevoerd. Hieruit bleek dat de maatregelen uit het beheerplan onvoldoende zijn om de natuurdoelen uit het beheerplan te halen. Vervolgens is op verzoek van de Bestuurlijke Adviesgroep (BAG) onderzocht wat nodig is voor een duurzame instandhouding van de natuur in het gebied (conform de eisen uit het Beheerplan). Dit heeft geresulteerd in een variant met doelbereik. Om de doelen uit deze variant te kunnen behalen moeten er aanvullende maatregelen worden genomen, ook buiten de begrenzing van het Natura 2000-gebied.

Vanwege de grote impact en de hoge kosten van deze variant, zijn ook alternatieve varianten onderzocht. Varianten die zoveel mogelijk doelbereik realiseren, terwijl ze zo min mogelijk impact op de omgeving hebben, zijn uitgewerkt, resulterend in een tussenvariant. Zowel de variant met doelbereik als de tussenvariant passen echter niet binnen de in de opdracht gestelde kaders van GS aan de BAG. Op verzoek van de BAG heeft GS op 18 november 2025 nieuwe richtinggevende kaders vastgesteld voor het uitwerken van de natuurherstelwerkzaamheden. Uitgangspunt hierbij is dat de te behalen doelen niet ter discussie staan: het realiseren van de instandhoudingsdoelen voor het Haaksbergerveen. Een deel van de maatregelen moet nog verder worden uitgewerkt. Daarbij is de zogenaamde tussenvariant het vertrekpunt om binnen het gebiedsproces gefaseerd te komen tot een variant die voldoende doelbereik oplevert en zo min mogelijke impact heeft op de omgeving. Deze tussenvariant wordt nu binnen het gebiedsproces uitgewerkt in een voorkeursvariant.

De projectprocedure

De procedure voor een projectbesluit bestaat uit verschillende stappen. Hieronder leest u welke stappen al zijn uitgevoerd en welke nog volgen.

Stap 1: Voornemen

Met deze kennisgeving informeren wij u dat we een projectbesluit voorbereiden voor het Natura 2000-gebied Haaksbergerveen.

Voor de verkenningsfase mag iedereen een alternatief voorstel doen of aandachtspunten doorgeven. Er gelden wel voorwaarden: een alternatief moet bijdragen aan het behalen van de natuurdoelen uit het Natura 2000 Beheerplan Buurserzand – Haaksbergerveen. Daarbij zijn ook de haalbaarheid en draagvlak belangrijke afwegingscriteria.

U kunt uw voorstel of aandachtspunten binnen 6 weken na publicatie indienen via overijsselloket@overijssel.nl, onder vermelding van “projectbesluit Haaksbergerveen”.

Uw reactie wordt meegenomen in de verdere planvorming.

Stappen 2 en 3: Participatie en Planuitwerking (Verkenning)

De planuitwerking (verkenning) is onderdeel van het lopende gebiedsproces. Hierin werken we de natuurherstelmaatregelen uit in een inrichtingsplan en een ontwerp projectbesluit. Tijdens deze fase stemmen we af met omwonenden, eigenaren en andere belanghebbenden. Hoe we invulling geven aan participatie is vastgelegd in het participatieplan dat door Gedeputeerde Staten op 23 juni 2026 is vastgesteld. Heeft u suggesties voor, of opmerkingen over het participatieplan? Dan ontvangen wij graag uw reactie. Hoe dat werkt leest u onder Terinzagelegging.

Stap 4: Projectbesluit

In het projectbesluit staat wat het project precies inhoudt, waar het wordt uitgevoerd en welke maatregelen en voorzieningen worden genomen. Ook wordt aangegeven waar welke planologische functies wijzigen. Na vaststelling van het ontwerp projectbesluit door Gedeputeerde Staten wordt dit besluit bekendgemaakt in het Provinciaal Blad en lokale huis-aan-huis-bladen. Het ontwerp projectbesluit ligt inclusief bijlagen (inrichtingsplan en onderzoeksrapportages) zes weken ter inzage. In deze periode kan iedereen een zienswijze indienen. Het ontwerp projectbesluit wordt ook aan diverse (wettelijke) overlegpartners voor advies voorgelegd.

Daarna stellen Gedeputeerde Staten het definitieve projectbesluit vast. Ook dit besluit wordt bekendgemaakt en ligt 6 weken ter inzage. In die periode kunt u beroep instellen bij de Raad van State. 

Terinzagelegging

Heeft u suggesties voor, of opmerkingen op het Participatieplan? Uw reactie wordt meegenomen in de verdere planvorming. Alle reacties worden beantwoord en vastgelegd in een Reactienota. Uw inbreng weegt mee in de verdere uitwerking en wordt, waar passend, verwerkt in het participatieplan en/of het ontwerp projectbesluit.

In de periode van dinsdag 1 september tot en met maandag 12 oktober 2026 is het participatieplan via www.overijssel.nl/loket/ter-inzage digitaal beschikbaar, en (alleen op afspraak) als inkijkexemplaar op:

- Gemeentehuis Haaksbergen, Blankenburgerstraat 28, 7481 EB HAAKSBERGEN

- Het provinciehuis van Overijssel, Luttenbergstraat 2, 8012 EE ZWOLLE

Tijdens de periode van terinzagelegging kan iedereen een zienswijze indienen. Dit kan op de volgende manieren:

- Stuur een email naar overijsselloket@overijssel.nl onder vermelding van “Participatieplan Haaksbergerveen”

- Stuur een brief aan:

Gedeputeerde Staten van Overijssel

T.a.v. mw. A. Volkerink

O.v.v. “Participatieplan Haaksbergerveen”

Postbus 10078, 8000 GB Zwolle

- Bel met mw. Volkerink op telefoonnummer (038) 499 88 99.

Beoogde planning

We koersen op onderstaande planning:

- Ontwerp projectbesluit gereed: medio 2028

- Ontwerp projectbesluit vastgesteld door GS en periode van terinzagelegging: najaar 2028

- Definitief projectbesluit vastgesteld en periode van terinzagelegging: medio 2029

Meer informatie

Tijdens de terinzagelegging van het participatieplan organiseren wij een informatiebijeenkomst voor geïnteresseerden. U bent hiervoor van harte uitgenodigd.

Datum: 10 september 2026

Tijd: 19.00 – 21.00 uur

Locatie: Theater De Kappen, Blankenburgerstraat 40-42, 7481 EB HAAKSBERGEN

Tijdens de bijeenkomst kunt u informatie krijgen over het participatieplan en het gebiedsproces. Ook kunt vragen stellen over de plannen om de Natura 2000-doelen te realiseren en wat die voor u betekenen.

Contact

Voor meer informatie of voor vragen over het project, kunt u contact opnemen met de projectleider Martine Verheijen (overijsselloket@overijssel.nl, (06) 10 39 52 02).

Voor meer informatie of vragen over de projectbesluitprocedure, kunt u contact opnemen met Samir Bensliman (overijsselloket@overijssel.nl), (038) 499 81 02).